تعریف سنگ

گونه های سنگ های ساختمانی رابشناسید

گونه های سنگ های ساختمانی  : سنگ به مواد جامدی از پوسته زمین اطلاق می شود که از یک یا چند کانی که با یکدیگر پیوند یافته اند تشکیل شده است و عنصر اصلی تشکیل دهنده تمامی سنگ ها سیلیس می باشد.

 

منشا شکل گیری سنگ ها و خرده سنگ ها

  • گونه های سنگ های ساختمانی کوه زایی

فشارهای کره مذاب درون زمین که به پوسته جامد سطح آن وارد می شود.

  • گونه های سنگ های ساختمانی کوه سایی (هوازدگی)

هریک از چند روندی که باعث خرد شدن و تغییر شکل مواد سخت سطح زمین و موادی که با جو در تماس هستند، می شود.

هوازدگی شیمیایی: محصول هیدراتاسیون، انحلال، آبکافت و اکسیداسیون می باشد.

هوازدگی فیزیکی: این پدیده توسط عواملی چون یخبندان، تغییرات حرارت در جو و در نتیجه انبساط و انقباض، نیروی جاذبه زمین، رشد گیاهان، باد و … اتفاق می افتد و باعث خرد شدن سنگ ها و تغییر شکل آنها به دانه های ریزتر می شود.

 

ضرورت استفاده و کاربرد سنگ ها گونه های سنگ های ساختمانی 

 

  • سهل الوصول، فراوان، ارزان و با دوام است.
  • در انواع مختلف و کیفیت های گوناگون موجود است.
  • با داشتن مقاومت های متفاوت، امکان بهره گیری در شرایط مختلف جوی را فراهم می سازد.
  • انواع مختلف سنگ ها، در پی سازی، در داخل و خارج ساختمان، برای کف سازی، پوشش نما، دیوار چینی و تزئینات، استفاده می شوند.
  • در ساخت ابنیه سنگین نظیر پل ها، تونل ها، بهمن گیرها، دیوارهای حایل و همچنین در راه سازی نقش ویژه ای دارند.
  • یکی از فرآورده های سنگ شن و ماسه است که در ترکیب با مواد چسبنده، مصالح ساختمانی جدید تولید می کند. مانند انواع ملات ها، محصولات بتنی، موزائیک، آسفالت و …

 

گونه های سنگ های ساختمانی گروه بندی زمین شناسی سنگ ها

سنگ های ساختمانی را به صورت های مختلفی تقسیم بندی کرده اند:

  • زمین شناسی
  • ترکیب شیمیایی
  • ساخت و بافت
  • سایر موارد

مهم ترین این تقسیم بندی ها، گروه بندی از نظر زمین شناسی است. زیرا منشاء پیدایش سنگ ها را مورد بررسی قرار می دهد:

  • سنگ های آذرین
  • سنگ های رسوبی (ته نشسته)
  • سنگ های دگرگونی

 

سنگ های آذرین (Igneous Rock)

بر اثر سرد شدن مواد بسیار داغ درون زمین (ماگما) به وجود می آیند. از این رو آنها را سنگ های آتشفشانی، سنگ های خروجی یا اولیه نیز می نامند که بافتی شیشه ای و حفره ای دارند و از بلورهای ریز یا درشت تشکیل شده اند.

سنگ های آذرین به لحاظ سرد شدن و نحوه انجماد شامل موارد زیر هستند:

  • سنگ های آذرین درونی که مواد مذاب آنها در زیر زمین به تدریج سرد شده و فرصت کافی برای بلوری شدن داشته اند. مانند گرانیت، دیوریت و سینیت.
  • سنگ هایی که مواد مذاب آنها درون زمین به آهستگی شروع به سرد شدن کرده اند ولی پیش از سرد شدن کامل به نقاط خنک تر زمین منتقل شده و عمل سرد شدن سریع تر صورت گرفته است. لذا داخل این سنگ ها بلوری و سطح خارجی آنها غیر بلوری است. مانند پرفیر گرانیت، پرفیر دیوریت و پرفیر سینیت.
  • ۳-سنگ های آذرین بیرونی که مواد مذاب آنها به سطح زمین آمده و به تندی سرد شده اند. لذا فرصت بلوری شدن نداشته اند. مانند بازالت و پرفیریت ها

 

سنگ های رسوبی یا ته نشسته (Sedimentary Rock)

برخی از سنگ های آذرین در اثر عوامل جوی و غلطیدن برروی یکدیگر خرد می شوند و رودها این خرده سنگ ها را با خود به دریاها و دریاچه ها می برند. این مواد به علت سنگینی، به ته آب رفته، روی هم قرار می گیرند و پس از سفت شدن، سنگ های رسوبی را به وجود می آورند.

  • حدود ۷۰ درصد سنگ های سطح زمین رسوبی هستند.
  • این سنگ ها به دلیل داشتن منابع مهم نظیر نفت، گاز، ذغال، آهن، اورانیوم و نیز مواد مورد نیاز در ساختمان سازی مانند آهک، گچ و … از اهمیت خاصی برخوردارند.

 

سنگ های دگرگونی (Metamorphic Rock)

برخی از سنگ های آذرین یا رسوبی تحت تاثیر فشار، حرارت زیاد، عوامل جوی و … دچار تغییر و دگرگونی می شوند. این سنگ ها برحسب آنکه تحت چه فشار و دمایی دگرگون شده اند، انواع مختلفی دارند.

  • سنگ های آذرین دگرگون شده را “ارتو” و سنگ های رسوبی دگرگون شده را “پارا” می نامند که مقاومت عموما زیادی داشته و بیشتر آنها دارای بافت کریستالی هستند مانند سنگ مرمر و شیست.

خواص عمومی سنگ ها

  • خواص فیزیکی

وزن مخصوص

تخلخل

لایه بندی و تورق

رنگ و رگه

بافت

درصد جذب آب

مقاومت در برابر یخبندان

مقاومت در برابر آتش

  • خواص شیمیایی

پوسیدگی

تاثیر فلزات بر سنگ ها

  • خواص مکانیکی

سختی

دوام و پایایی

مقاومت فشاری

مقاومت خمشی

مقاومت سایشی

 

استخراج سنگ

استخراج سنگ از معدن به روش های زیر صورت می گیرد:

۱- استفاده از سیم برش الماسه

۲- استخراج با مته

۳- روش انفجاری

 

آماده کردن سنگ

سنگی که از معدن استخراج می شود باید جهت مصرف در ساختمان آماده گردد. آماده کردن سنگ را اصطلاحا “قواره کردن” می گویند.

 

سنگ های قلوه رودخانه ای (Stream Stone)

این سنگ ها در مسیر رودخانه در اثر ساییده شدن بر روی یکدیگر دارای لبه های گرد و سطحی تقریبا صاف و صیقلی هستند. حداقل قطری برابر ۵ سانتی متر دارند. از این سنگ ها در ابعاد کوچک، به عنوان پر کننده در مصالح دیگر و در ابعاد بزرگ برای دیوار سازی استفاده می شود.

 

سنگ های لاشه (Rubble Stone)

سنگ لاشه در روش انفجاری استخراج سنگ یا در اثر خرد کردن قطعات بزرگ تر سنگ به دست می آید. شکل هندسی خاصی ندارد. این سنگ برای ساختن پی و دیوار چینی مخصوصا دیوار حایل نگهدارنده خاک استفاده می شود.

سنگ های قواره

این سنگ از سنگ لاشه به دست می آید و در کارگاه ساختمانی با کمی تیشه کاری، ابعاد منظمی یافته و دارای گوشه های معین می گردد. از این سنگ برای دیوارهای باربر، جدول سازی و کف سازی استفاده می شود.

 

سنگ های بادبر (رگه ای – مالون) (Ashlar Stone)

سنگ بادبر به دو طریق آماده می شود. اگر چهار طرف نمای آن (سطوح ملات خور) تراشیده شوند ولی پشت آن بدون تراش باقی بماند به آن سنگ سرتراش یا نیم تراش گویند ولی اگر پشت آن نیز تراشیده شود به آن سنگ تمام تراش می گویند. سنگ بادبر را در دیوارهای باربر و غیر باربر، تونل سازی، پل سازی، جدول سازی، سنگفرش و پله به کار می برند.

یکی از عمده ترین کاربردهای آن به ویژه در نقاط کوهستانی، اجرای قوس های سنگی در پل ها و درگاه هاست.

 

سنگ های بادکوبه ای (Pitched Stone)

سنگ بادکوبه ای، سنگ سرتراشی است که دور تا دور وجه نمای آن را به صورت یک نوار باریک با قلم می تراشند و بقیه سطح نما را تیشه داری می کنند.

 

سنگ های پلاک

این سنگ پر مصرف ترین سنگ در صنعت ساختمان است که از بریدن سنگ قله به صورت چهارضلعی با ضخامت کم و در ابعاد مورد نیاز به دست می آید. سطح نمای این سنگ به صورت های مختلفی نظیر تیشه ای، کلنگی، چکشی، ساب خورده، چرمی و … پرداخت می شود.

سنگ های با ضخامت یک سانتی متر برای قرنیز اتاق ها، ۲ سانتی متری برای کف سازی داخل ساختمان و نما سازی، ۳ سانتی متری برای کف سازی محوطه و ۴ سانتی متری برای سطح پله به کار می رود.

گاهی سنگ های پلاک با ضخامت بیش از ۴ سانتی متر نیز جهت مصارف خاص یا در تزئینات مورد استفاده قرار می گیرد.

 

سنگ های ساختمانی

سنگ های مورد استفاده در ساختمان بر حسب شکل هندسی آنها یا گاهی بر حسب محلی که از آنجا استخراج شده اند، نام گذاری می گردند

 

رایج ترین سنگ های مصرفی در ساختمان

ماسه سنگ ها (Sand Stone)

ماسه سنگ ها، سنگ های رسوبی متشکل از دانه های سیلیسی به هم چسبیده هستند. سختی و دوام ماسه سنگ ها به نوع ماده چسباننده آنها بستگی دارد. این ماده ممکن است سیلیس، اکسید آهن یا رس باشد. ماسه سنگ ها متخلخل هستند و درصد جذب آنها ۱/۵ الی ۶ درصد وزن آنهاست. به همین سبب در برابر یخبندان مقاومند و از آنها به صورت سنگ لاشه، بادبر و … برای مصارف خارجی نظیر دیوارسازی، جدول سازی و … استفاده می شود.

انواع ماسه سنگ ها:

سیلیسی / آهکی / آهن دار / رسی / کواتزیت

 

سنگ های آهکی (Calcareous Stone, Lime Stone)

گونه های سنگ های ساختمانی سنگ های آهکی، سنگ هایی با منشا رسوبی هستند که اساسا متشکل از کربنات کلسیم یا کربنات مضاعف کلسیم و منیزیم (دولومیت) یا ترکیبی از این دو می باشند. این سنگ ها برای تزئینات داخل و خارج ساختمان، دیوار، تزئینات کف، نماسازی، ستون سازی و مجسمه سازی به کار می برند. ولی در خارج از بنا نباید از آنها استفاده کرد زیرا موجب تخریب فوری ماسه سنگ ها می شوند

انواع سنگ های آهکی: سنگ آهک دولومیتی  / سنگ آهک / استخوانی  / سنگ آهک ریز بلورین

سنگ آهک متبلور (تراورتن)

وقتی آب حاوی بی کربنات کلسیم تبخیر شود از خود کربنات کلسیم به جای می گذارد اگر این اتفاق در چشمه های آب گرم رخ دهد، سنگ تشکیل یافته از آن تراورتن نامیده می شود که سنگیست متخلخل و بلورین و ساختمانی لایه ای دارد. به علت بافت خوشایند آن و نیز تمایل به نمایش حفره های طبیعی کوچک روی سطح بریده شده اش به عنوان سنگ تزئینی در داخل و خارج ساختمان به کار می رود.

 

سنگ های رسی (Clay Stone)

این سنگ ها از انواع سنگ های دگرگونی هستند که از دگرگون شدن خاک رس در طول زمان به دست می آیند و به نام شیست خوانده می شوند. به صورت لایه لایه و به رنگ سیاه یا خاکستری تیره می باشند. شیست به طور نامنظم در نماسازی، پوشش سقف به جای سفال و فرش کف پیاده رو ها به کار می رود.

 

سنگ های گرانیت (Granite Stone)

سنگ گرانیت از انواع  سنگ های آذرین درونی و عموما بسیار سخت، بادوام و بسیار جلاپذیر است. رنگ گرانیت معمولا توسط میزان فلدسپار آن تعیین می گردد و به رنگ های خاکستری و صورتی روشن تا  صورتی یا قرمز تیره، دیده می شود. مقاومت گرانیت در برابر هوازدگی بسیار بالاست لذا از آن هم در مصارف داخل و هم خارج ساختمان استفاده می شود. هرچه دانه های گرانیت یکنواخت تر باشد سنگ ارزش بیشتری دارد. از انواع گرانیت ساختمانی می توان گابرو، بازالت و دیاباز را نام برد که به آنها اصطلاحا گرانیت سیاه می گویند

 

سنگ های مرمر (Marble Stone)

مرمر حاصل دگرگونی سنگ های آهکی ست. سنگی که عموما تاثیر فشار و حرارت در حین دگرگونی، در اثر تبلور مجدد، بافت بلورین متمایزی پیدا می کند. بیشتر مرمرها بافت در هم قفل شده دارند.  سنگ مرمر دارای انواع رنگ های سفید، خاکستری، سیاه، سبز، قرمز، زرد و ارغوانی می باشد ولی مرمر خالص سفید و شفاف است. مرمر برای تزئینات و مصارف داخل ساختمان و کارهای هنری استفاده می گردد.

سنگ های مرمریت گونه های سنگ های ساختمانی 

مرمریت سنگ آهکی ست که تا حدودی دگرگون شده است. همچنین وزن مخصوص بیشتر از سنگ آهک داشته و جز سنگ های نرم محسوب می شود که با توجه به وجود ناخالصی، این نوع سنگ به رنگ های تیره تا روشن مشاهده می گردد. برای فضاهای داخلی ساختمان ایده آل است.
انواع سنگ های مرمریت

۱- سنگ چینی: به مرمریتی گفته می شود که بافت تمام بلورین دانه ریز و هم اندازه دارد. سنگ چینی در مناطق دگرگونی با شدت کم تشکیل می شود.

۲- سنگ کریستال: به مرمریتی گفته می شود که بافت تمام بلورین دانه درشت و هم اندازه دارد. کریستال در مناطقی تشکیل می شود که شدت دگرگونی زیاد تا متوسط باشد.

۳- سنگ ابری: به مرمریتی گفته می شود که حاوی نوارهای غیر موازی از تمرکز کانی های روشن و تیره باشد. این ویژگی به سنگ حالت ابری می دهد.


عملیات ساختمانی با سنگ گونه های سنگ های ساختمانی

هنگام انتخاب سنگ های ساختمانی باید نکاتی را مد نظر قرار داد:

۱- از  سنگ هایی که رنگ تیره دارند در مکانهایی که در مقابل تابش نور آفتاب هستند استفاده نشود زیرا پس از گذشت چند سال کمرنگ می شوند.

۲- میزان جذب آب سنگ ها نباید زیاد باشد. ( کمتر از ۸ درصد وزن سنگ)

۳- سنگ ها باید متناسب با محل مصرف آنها در مقابل عوامل جوی، سایش، نیروهای فشاری و … مقاوم باشند. (بیشتر از ۱۵۰ کیلوگرم بر سانتی متر مربع)

۴- ملات بین سنگ ها به اندازه ای باشد که سطوح دو سنگ باهم تماس نداشته باشند.

۵- عملیات سنگی نباید در هوای زیر ۵ درجه سانتی گراد صورت گیرد.

۶- از آنجا که ملات به اندازه کافی به پشت برخی از سنگ ها از جمله گرانیت، چینی و …  نمی چسبد، بنابراین نصب آنها در نما ممکن است با خطر سقوط سنگ همراه باشد. از این رو سنگ های نما را به روش هایی نظیر اسکوپ کردن یا روش نصب خشک و … مهار می کنند.

خصوصیات سنگ تراورتن

ردیف خواص فیزیکی واحد حدود قابل قبول
چگالی پایین چگالی متوسط چگالی بالا
۱ جذب آب درصد حداکثر ۱۲ حداکثر۵/۷ حداکثر ۳
۲ چگالی kg/m3 حداقل ۱۷۶۰ حداقل۲۱۶۰ حداقل ۲۵۶۰
۳ مقاومت فشاری mpa حداقل ۱۲ حداقل ۲۸ حداقل۵۵
۴ ضریب گسیختگی mpa حداقل ۹/۲ حداقل۴/۳ حداقل ۹/۶
۵ مقاومت در برابر سایش حداقل ۱۰ حداقل ۱۰ حداقل ۱۰

 

خصوصیات سنگ گرانیت

ردیف ویژگی های فیزیکی، مکانیکی مقدار روش آزمایش
۱ حداکثر جذب آب (درصد وزنی) ۴/۰ ASTMC 97-96
۲ حداقل چگالی (کیلوگرم بر متر مکعب) ۲۵۶۰ ASTMC 97-96
۳ حداقل مقاومت فشاری (MPa) ۱۳۱ ASTMC 170-90
۴ حداقل مدول گسیختگی (Mpa) ۳۴/۱۰ ASTMC 99-87
۵ حداقل مقاومت سایشی ۲۵ ASTMC 241-90
۶ حداقل مقاومت خمشی (Mpa) ۲۷/۸ ASTMC 880-96

 

سنگ های مورد استفاده در بازار ساختمان ایران

  • کریستال
  • مرمریت سیلک امپرادور / پرشین سیلک گونه های سنگ های ساختمانی
  • مرمریت دهبید گونه های سنگ های ساختمانی
  • مرمریت پارادایس گونه های سنگ های ساختمانی
  • مرمریت لاشتر (ساب خورده / تیشه ای)
            
  • گرانیت خرمدره / مرمریت یاس
  • تراورتن های رنگی (سیلور، لیمویی، قرمز، گردویی و … )
  • تراورتن عباس آباد و تراورتن دره بخاری

سنگ های ساختمانی

تراورتن

خرید تراورتن

سنگ تراورتن

درباره تراورتن

تراورتن شکلاتی

خرید تراورتن شکلاتی

سنگ تراورتن شکلاتی

درباره تراورتن شکلاتی

تراورتن حاجی آباد

خرید تراورتن حاجی آباد

سنگ تراورتن حاجی آباد

درباره تراورتن حاجی آباد

تراورتن دره بخاری

خرید تراورتن دره بخاری

سنگ تراورتن دره بخاری

درباره تراورتن دره بخاری